Riječ al-lahn (اللحن) u arapskom jeziku nosi različita značenja, a pod njom se u okviru znanstvene disciplina koja izučava, analizira i definira pravila učenja Kur'ana ('ilm at-tağwīd) označava neispravno, pogrešno čitanje (Kur'ana) i odstupanje od onoga što je ispravno.
Dvije su vrste greški prilikom učenja Kur'ana:
a) Al-Lahn al-ğaliyy (اللحن الجلي) – vidljiva, očita, primjetna greška, i
b) Al-Lahn al-hafiyy (اللحن الخفي) – skrivena, gotovo neprimjetna greška.
Svaka od navedene dvije vrste greške prilikom učenja Kur'ana ima svojstvenu definiciju i karakteristike koje je razilkuju od druge.
Al-Lahn al-ğaliyy (اللحن الجلي) – vidljiva, očita, primjetna greška jeste omaška u učenju (Kur'ana) koja se dešava kada učač pogrešno izgovori kur'anske riječi tako da poremeti i iskrivi učenje Kur'ana, ali i pravila arapskog jezika i gramatike, bez obzira da li došlo do promjene značenja ili ne. Ova vrsta greške se može desiti u samoj konstrukciji riječi i konsonantima iz kojih se sastoji time što učač u toku učenja jedan harf zamijeni nekim drugim, pa tako, naprimjer, umjesto harfa ط izgovori harf ض, ili harf ذ zamijeni sa ز, ili, pak, harf ث artikuliše kao س, i sl.
لَعَلِّي أَعْمَلُ صَالِحًا فِيمَا تَرَكْتُ
„...da uradim kakvo dobro u onome što sam ostavio!“ (El-Mu'minun, 100.)
prouči تَرَكْتَ (sa fethom na harfu ت, što bi značilo „...da uradim kakvo dobro u onome što si ti ostavio!“).
Isto tako, u ovu vrsta greške ubrajamo pogrešno učenje koje ne uzrokuje promjenu značenja.
Naprimjer, ako bi učač (pro)učio harf ه u riječi الله sa dammom umjesto fethom u ajetu:
إِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
„Allah, zaista, sve može.“ (El-'Ankebut, 20.)
Prema konsenzusu islamskih učenjaka, činiti ovu vrstu greške prilikom učenja Kur'ana je – haram, strogo zabranjeno djelo prema Šerijatu, a njegov počinilac se kažnjava ako se dokaže da je namjerno učio pogrešno. Ipak, ako je to toga došlo nenamjerno ili iz zaborava, počinilac nije grešan. Spomenuta vrsta greške koja se može javiti prilikom učenja Kur'ana nazvana je Al-Lahn al-ğaliyy, „vidljiva”, „očita”, „primjetna greška”, zbog toga što je svakome moguće uočiti je lahko i bez većih poteškoća, bez obzira da li se radilo o vrsnim učačima Kur'ana ili nekome drugom.
Sedam je vidova ove vrste greške:
1. Zamjena jednog harfa drugim,
2. učenje vokalizovanog harfa kao da je sākin (izostavljanje vokala),
3. učenje sākina kao da je muteharrik (vokaliziran),
4. otezanje u učenju pojedinih harfova tako da se stekne dojam da je to jedan od harfova pomoću kojih se izvode dužine,
5. skraćivanje trajanja dužina na način da se, recimo, obična dužina (al-madd al-asliyy) prouči kao kratki vokal,
6. izostavljanje artikulacije tešdīda na pojedinim harfovima, i
7. učenje pojedinih harfova kao da su geminizirani, tj. sa tešdīdom.
Al-Lahn al-hafiyy (اللحن الخفي) - skrivena, gotovo neprimjetna greška, javlja se u raznim izrazima i konstrukcijama na način da se ne primjene tedžvidska pravila, a to ne utiče na pravila jezika, gramatičku analizu i značenje tih izraza. Primjer za to je primjena izhāra na mjestima koja prema tedžvidskim pravilima zahtijevaju idgām; primjena visoko naglašene (krupne) varijante izgovora (تفخيم) na mjestima koja prema pravilima tedžvida trebaju biti artikulisana u nisko-nenaglašenoj (umekšanoj) varijanti (ترقيق) i obratno; primjena pauzalne forme na posljednjem harfu neke riječi koji je vokalizovan uz artikulaciju tog vokala i izostavljanje primjene pravila rawm (روم). (...)
Spomenuta vrsta greške koja se može javiti prilikom učenja Kur'ana nazvana je Al-Lahn al-hafiyy, „skrivena“, „gotovo neprimjetna greška ”, zbog toga što je mogu uočiti samo izvrsni učači Kur'ana i poznavaoci tedžvidske znanosti. (...)
Mulla 'Aliyy je u svom komentaru na Džezerijju pisao: „... (Nenamjerno) činjenje ovakvih greški ne iziskuje primjenu neke teške kazne... ali, svakako, treba biti oprezan da se zbog nemara ova greška počini...“
Al-Birkawī (البِرْكَوي) je u komentaru na djelo الدر اليتيم rekao: „Sve promjene i greške (koje se u okviru teždvidske nauke nazivaju Al-Lahn al-hafiyy) spadaju u polje harama, bez obzira što se ne mijenja značenje izraza, a što, ipak, dovodi do promjene u samom izrazu, tj. njegovoj konstrukciji...“
Izvor: Mahmūd Halīl el-Husarī, Ahkām qirā'a al-Qur'ān, Maktaba dār al-bašā'ir al-islamiyya, 1999., str. 34-36.
